Hallstatt bez filtrów: co naprawdę warto zobaczyć, a co możesz sobie odpuścić
Hallstatt na zdjęciach wygląda jak wyjęte z baśni, ale w rzeczywistości potrafi zaskoczyć tłumem turystów na wąskim rynku. Zanim wyruszysz, miej świadomość, że miasteczko zamieszkuje zaledwie kilkaset osób, a dziennie przewija się przez nie kilka tysięcy odwiedzających. Największą atrakcją jest kopalnia soli Salzwelten z listy UNESCO, która działa nieprzerwanie od tysięcy lat - możesz zjechać górniczą zjeżdżalnią w głąb ziemi. Jeśli masz ograniczony czas, postaw właśnie na nią. Historia wydobycia soli w regionie Salzkammergut sięga epoki brązu i to tutaj odkryto najstarsze na świecie narzędzia górnicze. Na powierzchni czeka charakterystyczny widok na Hallstätter See i centralny plac Marktplatz, który oblegają turyści z aparatami. Warto jednak wiedzieć, że najbardziej rozpoznawalne ujęcie z kościołem i jeziorem robi się nie z samego rynku, ale z punktu widokowego na zboczu nad miasteczkiem - najlepiej podejść tam wcześnie rano, gdy światło jest miękkie, a ludzi jeszcze mało.
Jeśli masz więcej niż jeden dzień, koniecznie wybierz się na Dachstein Skywalk - platformę widokową zawieszoną nad przepaścią, skąd rozciąga się panorama na Alpy i okoliczne jeziora. Dojedziesz tam z Obertraun, które samo w sobie jest spokojniejszą alternatywą dla Hallstatt i ma lepsze opcje parkingowe. W samym miasteczku nie licz na łatwe znalezienie miejsca na nocleg ani na tani parking - lepiej zostawić auto w Obertraun i skorzystać z rejsu po jeziorze lub transportu lokalnego. Ciekawostką, którą wielu pomija, jest Beinhaus, ossuarium w kaplicy św. Michała - znajdziesz tam setki starannie ułożonych czaszek, z czego ostatnią dodano w latach 90. XX wieku. To miejsce przyciąga nie tylko makabrycznym klimatem, ale też jako dowód lokalnych tradycji grzebalnych. W sezonie letnim sprawdź godziny otwarcia, bo kolejki potrafią zniechęcić.
Hallstatt ma też swoją popkulturową sławę - podobno inspirował krainę lodu z Frozen, a chińska kopia miasteczka w prowincji Guangdong przyciąga więcej turystów niż oryginał. Jeśli szukasz punktów fotograficznych i instagram spots, oprócz klasycznego widoku z drogi nad miasteczkiem warto podejść do wodospadów w wąwozie na skraju zabudowy. Waluta w Austrii to euro, a w samej miejscowości nie ma kantoru, więc lepiej przygotować gotówkę wcześniej. Nie daj się zwieść zdjęciom bez ludzi - Hallstatt to miejsce, które trzeba zwiedzać strategicznie, omijając największe tłumy i stawiając na kopalnię soli oraz widoki z wysokości, a nie tylko na spacer po zatłoczonym rynku.
Ile kosztuje dzień w bajce? Ceny, bilety i budżet na 2026 rok
Wejście do kopalni soli Salzwelten Hallstatt to wydatek rzędu 44 euro dla dorosłego, a bilet rodzinny dla dwóch dorosłych i dziecka kosztuje około 100 euro. Za tę cenę dostajesz nie tylko zwiedzanie podziemnych komór i zjazd na górniczym ślizgu, ale też przejazd kolejką z Obertraun na Dachstein, jeśli wybierzesz pakiet łączony. W samej kopalni spędzisz około 90 minut, a na miejscu warto zarezerwować dodatkowy czas na skywalk - punkt widokowy, który wisi 360 metrów nad jeziorem. Jeśli wolisz zostać na dole, rejs po Hallstätter See kosztuje od 12 euro za osobę i daje zupełnie inny kadr na miasteczko i okoliczne góry.
Nocleg w sezonie to największy wydatek. Pokój w pensjonacie z widokiem na rynek i kościół z kaplicą czaszek Beinhaus to ceny od 120 euro za noc w górę, a w szczycie sezonu letniego potrafią skoczyć do 250-300 euro. Znacznie taniej przenocujesz w Obertraun, oddalonym o 10 minut autem - tam pokój znajdziesz już za 70-80 euro, a dojazd do centrum Hallstatt zajmuje chwilę autobusem lub pieszo wzdłuż brzegu jeziora. Parking w miasteczku to osobna historia - za dobę zapłacisz około 15 euro, a miejsc jest mało, więc wielu turystów zostawia auto na dużym parkingu przy tunelu i wchodzi do centrum pieszo.
Na jedzenie i drobne przyjemności licz około 30-40 euro na osobę. Obiad w restauracji na Marktplatz to 15-20 euro za danie główne, a kawa z deserem w kawiarni przy rynku to dodatkowe 8-10 euro. Jeśli chcesz uniknąć tłumów i opłacić się taniej, przyjedź wczesnym rankiem lub po 16:00, gdy autokary z turystami już odjeżdżają. Wtedy rynek, punkt widokowy przy kościele i słynne ujęcie z wodospadów w tle będą praktycznie puste, a Ty nie zapłacisz fortuny za chwilę spokoju w jednym z najpiękniejszych miejsc regionu Salzkammergut.
Parking, pociąg, prom - jak ogarnąć logistykę i nie zwariować
Dojazd do Hallstatt bywa wyzwaniem, ale da się go ogarnąć bez nerwów. Samochodem jedziesz przez Salzkammergut, ale przygotuj się na ograniczony parking w miasteczku. Oficjalny duży parking znajduje się na obrzeżach, przy wjeździe, i kosztuje około 5-6 euro za godzinę lub 12-15 euro za cały dzień. Latem miejsca znikają przed 10:00, więc jeśli chcesz uniknąć krążenia, lepiej przyjechać wcześnie rano albo celować w popołudnie, gdy część turystów już wyjeżdża. Z parkingu do centrum masz 10-15 minut spacerem lub możesz skorzystać z bezpłatnego busa, który kursuje co kilkanaście minut.
Jeśli wolisz pociąg, wysiadasz na stacji Hallstatt, która leży po drugiej stronie jeziora, w Obertraun. Stamtąd czeka cię krótki rejs promem przez Hallstätter See - to atrakcja sama w sobie, bo widok na miasteczko z wody robi piorunujące wrażenie. Prom kursuje regularnie, kosztuje około 3,50 euro w jedną stronę i zabiera rowery. Bilety kupisz u sternika, gotówką. W sezonie letnim promy pływają od wczesnego rana do późnego wieczora, ale zimą sprawdź godziny, bo mogą być rzadsze. Z dworca kolejowego do przystani spacer zajmuje dosłownie minutę.
W samym miasteczku poruszasz się głównie pieszo. Ulice są wąskie, a samochody wjeżdżają tylko za pozwoleniem mieszkańców, więc nie ma sensu szarpać się z autem w centrum. Jeśli masz problemy z chodzeniem, wiedz, że sporo nachyleń i schodów - do kopalni soli Salzwelten prowadzi stroma droga, ale możesz podjechać shuttle busem z parkingu. Warto też pamiętać, że waluta to euro, a płatność kartą akceptują w większości miejsc, ale drobne przydadzą się na prom czy toalety. Transport lokalny jest prosty: albo nogi, albo prom, albo piesze szlaki wokół jeziora. I mała ciekawostka - Hallstatt ma swoją chińską kopię w prowincji Guangdong, więc jeśli widzisz tablice po chińsku w miasteczku, to nie błąd, tylko efekt masowej turystyki.
Skywalk i punkty widokowe: gdzie zrobisz zdjęcie, które nie wygląda jak z pocztówki
Na pewno słyszałeś o punkcie widokowym nad Hallstatt, skąd robi się to kultowe zdjęcie miasteczka z lotu ptaka. To nie jest żaden tajny zakątek - znajduje się tuż przy drodze do Obertraun, na wysokości kaplicy. Problem w tym, że o świcie i o zachodzie słońca ustawiają się tam kolejki turystów, a każdy kadr ma w tle dziesiątki dachów i dymiących kominów. Jeśli chcesz zdjęcie z innej perspektywy, skieruj się w stronę Skywalk na górze Dachstein. Ta atrakcja to stalowa platforma wysunięta nad przepaścią, z której widok na Hallstätter See i cały region Salzkammergut zapiera dech w piersiach. Dojedziesz tam kolejką z Obertraun, a na górze oprócz skywalka znajdziesz wiszący most i drabinę w chmury - to punkty fotograficzne, które dają zupełnie inną skalę niż standardowe ujęcie z dołu.
Alternatywą dla tłoku na głównym punkcie widokowym jest trasa wzdłuż potoku Waldbachstrub. Prowadzi przez las, obok wodospadów, aż do niewielkiej polany, z której widać miasteczko bez domów z blachy i bez aut. To miejsce, gdzie możesz usiąść i poczekać, aż mgła uniesie się nad jeziorem. Mało kto o nim wie, bo nie ma tam tabliczki Instagram spot, ale efekt jest dużo bardziej naturalny. Warto zabrać ze sobą termos i spędzić tam chwilę w ciszy, z dala od zgiełku centrum.
Jeśli nie przepadasz za wspinaczką, dobrym rozwiązaniem jest rejs po Hallstätter See. Z wody miasteczko wygląda jak z pocztówki, ale zyskuje głębię - widzisz, jak domy wrastają w skałę, a nad wszystkim góruje wieża kościoła. Statek odpływa z przystani przy Marktplatz, a rejs trwa około godziny. Pamiętaj tylko, że w sezonie bilety rozchodzą się szybko, więc lepiej kupić je online z wyprzedzeniem. Na koniec dnia, gdy turystów już ubywa, wróć na skywalk albo na łąkę nad miasteczkiem - światło robi się złote, a cały Hallstatt wygląda jak scena z Krainy Lodu, tylko bez animacji.
Kopalnia soli w Hallstatt - czy zejście pod ziemię jest warte kolejki?
Zejście do kopalni soli w Hallstatt to nie jest zwykłe muzeum. To podróż kilkaset metrów w głąb góry, gdzie przez tysiące lat wydobywano biały surowiec, który zbudował potęgę tego miasteczka i całego regionu Salzkammergut. Salzwelten, bo tak nazywa się ta atrakcja, to jedno z najstarszych czynnych wyrobisk na świecie. Zanim zdecydujesz się na bilet, warto wiedzieć, że czeka cię nie tylko oglądanie szybów i narzędzi. Na turystów czeka zjazd drewnianą zjeżdżalnią górniczą, przeprawa łodzią przez podziemne jezioro i solidna dawka historii sięgającej epoki żelaza. Część trasy prowadzi tunelem wykutym w soli, a przewodnicy opowiadają o tym, jak celtyccy górnicy wydobywali tu skarb, który później trafiał na stoły cesarzy.
Kolejka na górę jest nieunikniona - w sezonie potrafi stać się długa, bo to jedna z największych atrakcji nie tylko Hallstatt, ale całej Austrii. Godziny otwarcia są stałe, ale lepiej przyjechać wcześnie rano albo po 14:00, żeby uniknąć tłoku. W środku panuje stała temperatura około 8 stopni, więc kurtka się przyda, nawet latem. Dla kogo jest to miejsce? Dla osób, które chcą zobaczyć coś więcej niż pocztówkowe widoki z punktu widokowego nad dachem miasteczka. Kopalnia daje kontekst - bez soli nie byłoby bogactwa, nie byłoby kościoła z ossuarium Beinhaus ani charakterystycznych domów wbijających się w zbocze nad Hallstätter See.
Jeśli masz ograniczony czas i stoisz przed wyborem między skywalk na Dachsteinie a zejściem pod ziemię, odpowiedź nie jest oczywista. Widok z platformy na lodowiec i alpejskie szczyty robi wrażenie, ale kopalnia soli to unikalne doświadczenie, którego nie powtórzysz w żadnym innym miasteczku w Europie. Po wyjściu na powierzchnię masz szansę złapać oddech, popatrzeć na turkusową wodę jeziora i zrobić zdjęcia na punkcie fotograficznym przy Marktplatz. Warto też pamiętać, że bilet do kopalni często łączy się z przejazdem kolejką i opcjonalnym rejsem po jeziorze - to dobry sposób, żeby połączyć zwiedzanie z relaksem i zobaczyć Hallstatt z zupełnie innej perspektywy, bez stania w kolejce do chińskiej kopii miasteczka, która powstała w Kraju Środka.
Kaplica z czaszkami: makabra, która przyciąga tłumy
Nie każdy przyjeżdża do Hallstatt tylko dla widoków. Wielu turystów ciągnie do maleńkiej kaplicy św. Michała, gdzie w Beinhaus, czyli ossuarium, spoczywają setki ludzkich czaszek. To miejsce budzi mieszane uczucia - z jednej strony makabra, z drugiej fascynująca lekcja historii i szacunku do zmarłych. Mieszkańców miasteczka było tak mało, a cmentarz tak ciasny, że groby wykopywano po kilkunastu latach. Kości trafiały do ossuarium, a czaszki - po dokładnym oczyszczeniu i wybieleniu na słońcu - zdobiono ręcznie malowanymi wzorami. Na każdej widnieje imię, data śmierci, a często też gałązka bluszczu, dębu czy róża. To nie tylko pamiątka, ale i sztuka ludowa, której nie zobaczysz w żadnym innym miejscu w Austrii.
Wejście do kaplicy kosztuje symboliczną kwotę, a godziny zwiedzania są ograniczone - warto sprawdzić je przed wizytą, bo obiekt zamykają wcześniej niż kopalnia soli czy skywalk. W środku panuje chłód i cisza, która kontrastuje z gwarem na Marktplatz, gdzie turyści robią zdjęcia na tle domów wprost z pocztówki. Beinhaus to jednak nie jedyna atrakcja związana z historią w tym regionie. W pobliskim Obertraun znajdziesz mniejsze, ale równie klimatyczne ossuarium, a w samej kopalni soli Salzwelten poznasz, dlaczego sól przez wieki była tu cenniejsza niż złoto.
Dla wielu widok ułożonych w stosy kości i starannie ozdobionych czaszek jest szokiem, ale to właśnie ta surowość i autentyczność sprawiają, że Hallstatt nie jest tylko kolejnym instagramowym punktem fotograficznym. To miejsce z duszą, gdzie historia miesza się z codziennością. Po wyjściu z kaplicy możesz odetchnąć nad brzegiem Hallstätter See albo wsiąść w rejs po jeziorze - kontrast między życiem a śmiercią, między turystycznym gwarem a cmentarną ciszą, zostaje w pamięci na długo. I choć chińska kopia miasteczka czy skojarzenia z Krainą Lodu Frozen przyciągają tłumy, to właśnie Beinhaus pokazuje prawdziwe oblicze Salzkammergut.
Nocleg w Hallstatt czy Obertraun? Porównanie bez lukru
Decyzja między noclegiem w Hallstatt a Obertraun sprowadza się do jednego pytania: czy wolisz budzić się na środku pocztówki z widokiem na Hallstätter See, czy spać spokojnie, mając gwarancję miejsca parkingowego i ciszy. Hallstatt, choć piękne, jest małym miasteczkiem o ograniczonej liczbie łóżek i astronomicznych cenach za pokój z widokiem na rynek. W sezonie za nocleg w centrum zapłacisz często dwa razy więcej niż w Obertraun, a dodatkowo zmierzysz się z tłumem turystów, którzy wypełniają wąskie uliczki od rana do wieczora. Jeśli zależy ci na tym, żeby po zamknięciu kopalni soli Salzwelten i ostatnim rejsie po jeziorze mieć miasteczko prawie dla siebie, Hallstatt ma sens - ale tylko wtedy, gdy stać cię na tę przyjemność i nie musisz martwić się o transport lokalny.
Obertraun to zupełnie inna bajka. Leży zaledwie kilka kilometrów dalej, ale oferuje spokój, dostęp do natury i rozsądne ceny. Stamtąd bez problemu dojdziesz na skywalk na Dachsteinie, nad wodospady lub na szlak wokół Hallstätter See. Dla wielu osób kluczowym argumentem jest parking - w Obertraun zostawisz auto za darmo lub za symboliczną opłatę, podczas gdy w Hallstatt zapłacisz krocie i poświęcisz czas na szukanie wolnego miejsca. Co więcej, z Obertraun regularnie kursuje pociąg i autobus do Hallstatt, a rejs łodzią przez jezioro to dodatkowa atrakcja, a nie uciążliwość.
Warto też spojrzeć na to, co chcesz robić po południu. Hallstatt kusi punktami fotograficznymi w stylu Instagram spots, ossuarium Beinhaus z czaszek w kaplicy i widokiem z mostu na charakterystyczną sylwetkę miasteczka. Ale jeśli planujesz aktywne zwiedzanie - wejście na Dachstein, spacer do Obertraun wzdłuż brzegu czy wizytę w kopalni soli - baza w Obertraun jest po prostu wygodniejsza. Nie bez powodu region Salzkammergut to kraina dla tych, którzy chcą zobaczyć Hallstatt, ale niekoniecznie w nim mieszkać. Chińska kopia miasteczka czy skojarzenia z Krainą Lodu Frozen to tylko ciekawostki - prawdziwa wartość leży w tym, żebyś po dniu pełnym wrażeń mógł odpocząć bez tłoku. Wybór należy do ciebie, ale jeśli cenisz spokój i funkcjonalność, Obertraun wygrywa bez lukru.
Jezioro Hallstatt od wody - kajak, rejs i kąpiel z widokiem na Alpy
Hallstätter See to nie tylko tło do zdjęć, ale pełnoprawna atrakcja, która zmienia perspektywę na cały region Salzkammergut. Większość turystów ogląda jezioro z lądu, podczas gdy najlepsze widoki na miasteczko i góry rozpościerają się dopiero z poziomu wody. Jeśli masz kilka godzin i nie boisz się wysiłku, wypożycz kajak na brzegu w Obertraun lub bezpośrednio w Hallstatt - ceny zaczynają się od około 15 euro za godzinę. Wiosną i wczesnym latem woda jest chłodna, ale krystalicznie czysta, a przy spokojnej tafli odbicie alpejskich szczytów robi wrażenie nawet na tych, którzy widzieli już setki zdjęć z Instagrama.
Alternatywą dla samodzielnego wiosłowania jest regularny rejs wycieczkowy, który kursuje od kwietnia do października między Hallstatt a Obertraun. Trwa około 40 minut w jedną stronę i pozwala zobaczyć miasteczko z perspektywy, której nie uchwycisz z punktu widokowego ani skywalku na Dachsteinie. Co ciekawe, w sezonie letnim funkcjonuje też mały prom pasażerski łączący centrum z drugim brzegiem - to praktyczne rozwiązanie, jeśli parkujesz po stronie Obertraun, gdzie miejsca są tańsze i łatwiej dostępne niż w zatłoczonym Hallstatt.
Kąpiel w jeziorze to już wyższy poziom wtajemniczenia. Oficjalne kąpielisko w Hallstatt znajduje się tuż obok przystani, ale prawdziwi znawcy wybierają dzikie plaże na wschodnim brzegu, do których prowadzą ścieżki przez las z Obertraun. Woda jest tu czystsza, a widok na kościół i góry - bardziej intymny. Pamiętaj, że waluta to euro, a transport lokalny - autobusy i kolej - kończy kursy wcześnie, więc jeśli planujesz popołudniowy rejs i kąpiel, sprawdź godziny powrotów. W przeciwnym razie zostanie ci tylko spacer brzegiem, który też ma swój urok, ale po zmroku potrafi zaskoczyć brakiem latarni.
5 widokówek bez tłumu: trasy spacerowe, które pomijają przewodniki
Kiedy większość turystów szturmuje główny deptak między Marktplatz a przystanią, ty możesz skręcić w pierwszą lepszą boczną uliczkę i w pięć minut znaleźć się w zupełnie innym świecie. Hallstatt ma zaledwie kilkuset stałych mieszkańców, ale w sezonie przyjmuje tysiące gości dziennie. Sekret polega na tym, żeby nie iść tam, gdzie wszyscy. Zamiast stać w kolejce do punktu widokowego przy kościele, wejdź na ścieżkę nad miasteczkiem, która prowadzi do wodospadów Waldbachstrub. To niespełna godzina spaceru w górę potoku, a nagrodą są naturalne kaskady i cisza przerywana tylko szumem wody. Nie ma tu biletów, nie ma tłoku - jest tylko las i zapach mokrego kamienia.
Jeśli masz ochotę na widok, który trafia na okładki magazynów, ale bez setek selfie sticków w kadrze, wybierz się na szlak wokół Hallstätter See od strony Obertraun. Zamiast stać na głównym punkcie widokowym przy drodze, idź wzdłuż brzegu jeziora na wschód - po dwudziestu minutach dotrzesz do miejsca, z którym woda i góry układają się w idealną kompozycję, a jedynym dźwiękiem jest plusk fal. To też świetna opcja na poranny rejs bez kolejek: prom z Obertraun do Hallstatt kursuje rzadziej, ale za to płynie się wśród mgieł unoszących się nad taflą.
Dla fanów mroczniejszej strony historii polecam obejście Beinhaus od tyłu. Ossuarium z czaszek to obowiązkowy punkt zwiedzania, ale mało kto wie, że zaraz za kaplicą wiedzie wąska ścieżka w dół do starego cmentarza, który nie jest oznaczony w żadnym przewodniku. Można tam usiąść na kamiennej ławce i spojrzeć na dachy miasteczka z poziomu, który uchwyciłby sam Hundertwasser. Alternatywnie, zamiast stać w kolejce do kopalni soli Salzwelten, wejdź na Dachstein Skywalk o późnym popołudniu - wtedy większość turystów zjeżdża już do doliny, a ty masz szansę zobaczyć zachód słońca nad Salzkammergut bez szturchania łokciami. To miejsce robi wrażenie zwłaszcza wtedy, gdy chmury zawisną nisko nad jeziorem, a stalowa platforma zdaje się unosić w próżni.
Hallstatt a reszta Salzkammergut - gdzie uciec, gdy miasteczko pęka w szwach
Hallstatt to bez wątpienia wizytówka regionu Salzkammergut, ale gdy na wąskich uliczkach Marktplatz robi się tłoczno, a przed wejściem do kopalni soli Salzwelten ustawia się długa kolejka, warto wiedzieć, gdzie szukać spokoju. Zaledwie kilka kilometrów dalej leży Obertraun - miejscowość, która nie walczy o uwagę turystów, a oferuje to, czego w Hallstatt często brakuje: przestrzeń i ciszę. Stąd masz bezpośredni dostęp do punktu widokowego na Dachstein, a także do mniej obleganych szlaków wzdłuż brzegu Hallstätter See. Jeśli szukasz noclegu z widokiem na jezioro bez konieczności rezerwacji z rocznym wyprzedzeniem, Obertraun będzie lepszym wyborem.
Samo Hallstatt warto odwiedzić wcześnie rano, najlepiej przed przyjazdem pierwszych autokarów. Wtedy możesz swobodnie przejść się po rynku, zajrzeć do Beinhaus (ossuarium z czaszek) i zrobić zdjęcia bez tłumu w tle. Później, gdy liczba turystów rośnie, przeprawa promem z Obertraun na drugi brzeg jeziora i rejs wzdłuż Hallstätter See dają zupełnie inną perspektywę - z wody miasteczko wygląda jak z pocztówki, ale bez chaosu na nabrzeżu. Warto też wiedzieć, że w sezonie letnim wodospady w okolicy są często pomijane przez wycieczki, a to jedno z bardziej klimatycznych miejsc na krótki spacer.
Region Salzkammergut to nie tylko Hallstatt i jego słynny skywalk. Dachstein z lodową jaskinią i punktem widokowym na wysokości prawie 3000 metrów to atrakcja, która przyciąga miłośników górskich widoków, ale wymaga całego dnia. Jeśli masz mniej czasu, wybierz się na szlak do Himmelfahrt - trasa wiedzie przez lasy i łąki, a nagroda w postaci panoramy jeziora i okolicznych szczytów jest warta wysiłku. Pamiętaj, że w Austrii obowiązuje euro, a transport lokalny między miasteczkami jest dobrze zorganizowany - autobusy kursują regularnie, więc nie musisz martwić się o parking, który w Hallstatt bywa koszmarny.
Na koniec mała ciekawostka: chińska kopia Hallstatt w Guangdong to dowód na to, jak bardzo to miejsce stało się ikoną popkultury. Ale żadna replika nie odda atmosfery oryginału, zwłaszcza gdy o zmierzchu światła gasną, a na ulice wychodzą tylko miejscowi. Jeśli chcesz poczuć prawdziwy klimat Salzkammergut, nie ograniczaj się do Instagram spots z widokiem na jezioro - zejdź z utartego szlaku, a odkryjesz, że region ma znacznie więcej do zaoferowania niż tylko jedno miasteczko.
